مقدمه
دوره راهنمایی طبق نظر روانشناسان رشد ، مرحله تفکر ابتدایی و یا به عبارتی مرحله ایست که نوجوان می تواند در برخورد با مسا له بطور فرضی – استنتاجی عمل کند ؛ یعنی ، فرضیه سازی نماید و راه حل های فرضی ارائه دهد و بر اساس آنها به استنتاج برسد .
در این مرحله تفکر او دارای انعطاف پذیری است . بطوریکه براحتی می تواند از یک موضوع به موضوع دیگری بپردازد و از نتایج غیر عادی بدست آمده ، سردرگم نشود.زیرا قادر است احتمالات را پیش بینی کند ، پس باید به ویژگیها ، تواناییها ، و نیازهای رشدی دانش آموزان در پرورش تفکر درست و انتقادی برای کاهش احتمال نتیجه گیریهای نادرست و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی که در این دوره دانش آموزان را تهدید می کند در تدوین برنامه های آموزشی ودرسی توجه شود.
متاسفانه برخلاف این حقیقت که ما از قدیم به اهمیت رشد مهارتها و بهبود تفکر دانش آموزان واقف بوده ایم ، مدارس برای برنامه هایی که در این موضوع طرح ریزی شده اند ، اهمیت کمی قایل می شوند. از آنجا که نظام آموزش و پرورش ایران یک نظام متمرکز بر مواد و برنامه درسی است ، توجه به انتخاب مواد درسی و انتخاب شیوه تدریس مناسب امری ضروری می باشد. مواد درسی باید با روح خلاقیت و تفکر خلاق متباین نباشد ،روح علمی و تامل و احساس نیاز به تحقیق و بررسی را در دانش آموزان برانگیزاند و سعی شود تا او را خسته و کسل نکرده و حتی در او شور و اشتیاقی هم به وجود آورد.
همانطور که قبلا هم اشاره شد ، دوره راهنمایی یکی از دوره های بسیار مهم برای دانش آموزان می باشد که هم خانواده ها و هم آموزش و پرورش باید به آن توجه نمایند و با توجه به برنامه های آموزشی مناسب ، آنها را هدایت نمایند تا از بسیاری از آسیب های اجتماعی دور بمانند.
برنامه ریزی برای دوره های آموزشی
قبل از برنامه ریزی در هر دوره آ»وزشی مخصوصا دوره مد نظر یعنی دوره راهنمایی ، ابتدا باید ببینیم که هدف از آموزش چیست و بعد از دادن آموزشهای لازم به چه نتایجی دست می یابیم .
اهداف آموزشی دوره راهنمایی :
۱- زبان آموزی ( آشنایی با زبانهای دیگر ) به منظور شناخت محیط زیستی و آنایی با فرهنگ ملل دیگر
۲- کشف استعداد و علایق دانش آموزان و هدایت و راهنمایی آنان ( مهم ترین هدف این دوره )
۳- فراهم کردن زمینه هایی برای آشنایی دانش آموزان با فنون و مشاغل
۴- فراهم کردن زمینه و آماده کردن افراد برای اشتغال دانش آموزانیکه نمی خواهند یا نمی توانند ادامه تحصیل بدهند .
۵- تامین و تربیت نیروی انسانی مناسب
لازمه نیل به این اهداف :
۱- آموزش و انتخاب نیروی انسانی مناسب
۲- تامین فضا و امکانات و مواد آموزشی
یکی از مسایلی که خانواده ها با آن درگیر هستند و همچنین نوجوانان را سردر گم می نماید ، نداشتن برنامه ریزی خوب است که ما در همان دوره های آغازین کودکی باید سعی کنیم تا برنامه ریزی را به فرزندانمان یاد بدهیم تا آنها وقت خود را به بطالت نگذرانند .
ما به عنوان والدینی دلسوز سعی می کنیم تا برای همه اوقات فرزندانمان برنامه ریزی کرده و نگذاریم لحظه ای را به بطالت بگذرانند اما آیا برای استعداد و علایق خود آنها ارزشی قایل می شویم ؟ باید توجه کنیم که این امر به ضرر فرزندانمان می باشد و آنها را از فعالیتهای پرورشی دلزده می نماید . اما راه درست چیست ؟ شاید این باشد که اجازه دهیم فرزندانمان خودشان با توجه به علایق و استعدادی که دارند ، برنامه ریزی کرده و ما به عنوان یک مشاور در کنارشان باشیم ؛ در کنار بررنامه های آموزشی برنامه های تفریحی هم در نظر گرفته و ساعاتی را برای استراحت و بودن در کنار خانواده اختصاص دهیم .
باید به فرزندانمان آموزش دهیم تا برنامه ریزی با توجه به هدفی که آنها در نظر می کیرد ، باشد. این هدف باعث می شود که فرد انگیزه پیدا کند و تمام تلاش خود را برای رسیدن به هدف به کار بندد . یکی دیگر از مسایلی که خانواده به عنوان یک مشاور در برنامه ریزی باید به آن توجه کند ، فراگیری مهارتهای زندگی است که باعث ارتقاء سطح انواع چهارگانه یادگیری که عبارتند از :
۱- یادگیری برای دانستن
۲- یادگیری برای زیستن
۳- یادگیری برای عمل کردن
۴- یادگیری زندگی اجتماعی
می باشد. مهارتهای زندگی جنبه های زیادی دارد که مدیریت استرس ، تفکر انتقادی ، تفکر خلاق ، شهروند متعهد بودن و… باعث می شوند . خانواده و مدرسه موظفند تا این مسایل و مهارتها را به دانش آموز بیاموزند چون بچه ها برای یک زندگی شاد و سالم به این مهارتها احتیاج دارند.
درکلاس های مهارتهای زندگی بچه ها با استعدادها و علایق خود بیشتر آشنا شده ، یاد می گیرند تا در هر موقعیتی با توجه به استعدادها و ضعفها خود تصمیم گرفته و برنامه ریزی نمایند؛ فرزندانمان ارتباطات خود را می شناسند و ایاد می گیرند که چگونه آن را بهبود بخشند و موارد دیگری از این دست .
برنامه تابستانی کلینیک مددکاری اجتماعی نداالحق در سال ۱۳۸۸
- آموزش زبان انگلیسی
- کارگاه انشا
- آشنایی با مهارتهای زندگی
- شناخت خود
ویژگیهای من
شناخت استعداد و تواناییها ی من
شناخت علاقمندیهایم
- ارتباطات
ارتباط مثبت
موانع ارتباطی
- کتابخوانی
برنامه های ویژه :
• برگزاری جشنواره های ورزشی – تفریحی پسران و پدران
• برگزاری جشنواره های پخت غذاهای سنتی مخصوص دختران و مادران
• برپایی تابلوهای موفقیت – تابلوی آزاد
• برگزاری نمایشگاه از کارهای هنرورزان و دانش آموزان در محل آموزش در هفته دوم مهرماه
تدوین برنامه های آموزشی جهت جلوگیری از آسیب های اجتماعی دوره راهنمایی
تهیه و تنضیم منیژه گراوند ، طراح برنامه تابستانی کلینیک مددکاری اجتماعی نداالحق