یوگا

با پیشرفت سریع تکنولوژی در عصر اخیر و زندگی ماشینی ، انسان برای اینکه خود را با پیشرفت علم همگام کند، روز به روز بر سرعتش می افزاید و ذهن دائماً برای معاش و برتری بر دیگران در فشار و جنب و جوش است .
در دنیای پرتنش برای اکثر مردم، یوگا ساده ترین روش برای دستیابی به تندرستی و شادابی است. حرکات یوگا بسیاری از خستگی های روزانه ی ناشی از فعالیت های شغلی، فکری مانند نشستن پشت میز کار اداری یا اثرات آن را رفع می کند. یوگا برای انسان قرن حاضر روشی برای دسترسی به سلامت جسم و ذهن، دستیابی به صلح و آرامش درون و پیرامون خود و بهبود دادن به روابط فردی و اجتماعی است.
یوگا برگرفته از واژه سانسکریت یوگ (Yog) به معنی اتحاد و به هم پیوستن می باشد و به معنای ایجاد کننده هماهنگی و توازن بین جسم و ذهن است. سیستم علمی – عملی یوگا این توازن را از طریق انجام تمرینات جسمی، تنفسی، نظافتی، تغذیه صحیح و کنترل ذهن تامین می کند. این تمرینات فرد را قادر می سازد تا به حقیقت واقعی بدن دست یابد و نقاط ضعف و قوت بدن را بشناسد.
- بسیاری از مردم که از دور با یوگا آشنا هستند، تصور می کنند که این علم از تمریناتی مشکل و طاقت فرسا یا تنفس هایی که باید هوا دقایقی در شش ها حبس شود و یا رژیم غذایی همراه با روزه‌های طولانی تشکیل شده است زیرا این افراد معتقدند که هرچه تمرینات مشکل‌تر و طولانی‌تر باشد، پیشرفت سریعتر خواهد بود. همچنین بر این باور غلط هستند که باید با مردم و اجتماع قطع رابطه نمایند، تـا به آرامـش و تـمرکز درونی برسند. ریـاضت کشـیدن و گوشه گیری و شانه خالی کردن از مسئولیت ها را راه یوگا می پندارند.
در حالی که اگر زندگی نامه ی کسانی را که در این راه پیش کسوت بوده اند مورد مطالعه قرار دهیم، به این نتیجه می رسیم که آنها انسان هایی بوده اند بسیار پرکار و پرتلاش و با احساس مسئولیت اجتماعی بالا و در واقع بیش از خود، به فکر جامعه ای بوده اند، که در آن زندگی می کرده اند.
یوگا، خود هدف نیست بلکه ،تمرینات یوگا فقط راه و ابزاری برای کسب سلامت جسمی، تندرستی، آرامش فکری، تقویت اعصاب، تمرکز فکر و کاهش دردهای جسمانی است.
یوگا یک علم است که با انجام یک سری حرکات ساده فیزیکی بدن که برای بیشتر مردم قابل لمس است، آغاز می شود.
- هدف یوگا هماهنگ کردن سیستم های مختلف بدن است تا در پرتو آن شادابی و تندرستی کلی بدست آید. عدم توازن در بدن سبب ایجاد اختلال در ارگان‌ها، ماهیچه‌ها و اعصاب می گردد. بـرای مـثال: وقـتی غـدد داخلی دچار اخـتلال می شوند، کارآیی این سیستم کاهش می یابد و علائم بیماری آشکار می گردد.
- بسیاری از مردم از ترس و اضطراب و بیماری های عصبی که نتیجه استرس ها و فعل و انفعالات روزمره زندگی است، رنج می برند. از آنجاییکه جسم و ذهن از یکدیگر جدائی ناپذیرند و بین اعمال و ذهن ما رابطه مستقیم وجود دارد، در هنگام هجوم احساسات منفی (اضطراب، خشم، نگرانی، افسردگی، ناامید، شکست و …) بخشی از بدن تحت تاثیر حالت های منفی قرار می گیرد و در آن کشش‌، انقباض یا سستی و رخوت ناخواسته به وجود می آید. قرار گرفتن در وضعیت های خاص یوگا، با نیروی اراده و تمرکز و آگاهی از آن نقاط بدن، آثار یا علائم ایجاد شده را کاهش می‌دهد یا کاملاٌ از بین می‌برد.
- طبق گزارش های پزشکی، یوگا هماهنگی و هارمونی لازم را بین سیستم اعصاب و غدد مترشحه داخلی ایجاد می کند و این هماهنگی به طور مستقیم روی سیستم های داخلی و اندام‌ها تاثیر می گذارد. یوگا وسیله‌ای برای رفع اضطراب ها و بی قراریها است. زیرا با تاثیر بر غدد و اندام‌های داخلی باعث اصلاح و ترمیم فعالیت‌های الکتروشیمیائی سیستم عصبی می‌شود.
یوگا شامل بیش از هشت هزار حرکت است که این حرکات، عبارتند از “قرار گرفتن در وضعیتی ثابت و استوار، همراه با دم و بازدم و آگاهی از تاثیر حرکت، بر آن نقطه خاص بدن” که باید بدون درد وفشار انجام شود.
- یوگا را در هر زمان و هر سنی با هر مشکل و بیماری می توان آموخت و انجام داد. افراد بر طبق مشکل و وضعیت بدنی خاص خود قادر به انجام حرکاتی متناسب، که توسط پزشک و مربی انتخاب می‌شود، خواهند بود.
تفاوت یوگا با ورزش
- حرکات یوگا در کمال آرامش و آهستگی اجرا می گردند. در واقع بعد از انجام حرکات یوگا، آثاری از خستگی های مفرط و ناراحتی وجود ندارد. در حالی که ورزش‌های دیگر، گاه با تکرار و فشار همراه هستند.
- حرکـات یـوگا با تنفس آهسته و عمیق از مجاری بینی، همراه می شوند، اما در اغلب ورزش‌ها، تنفس ها کوتاه و سریع است.
- بین انجام حرکات توقف کوتاهی وجود دارد که باعث دفع بهتر و سریع‌تر سموم بدن از طریق تنفس، تعریق و ادرار می شود، در حالیکه در بین حرکات ورزشی استراحتی وجود ندارد.
- در یوگای سنتی رقابت وجود ندارد، چرا که اندام و وضعیت فیزیکی افراد، با یکدیگر تفاوت دارد. هر فردی بسته به توان خود حرکات را انجام می دهد، این حرکات ابتدا از ساده شروع می شوند و بعد در سطوح متوسط و پیشرفته ادامه می‌یابند.
اثرات یوگا
با توجه به اینکه اثرات یوگا بسیار متنوع هستند، تنها به برخی از اثرات عمده آن اشاره می‌شود:
- تقویت و ماساژ ستون مهره ها و عضلات اطراف ستون فقرات که حدود ۸۰% – ۷۰% کمر دردها به علت ضعف این عضلات است.
- تقویت عضلات شکم و ماساژ تمام ارگان های شکمی (روده، معده، کبد، لوزالمعده و صفرا، کلیه ها، غدد جنسی).
- تقویت مفاصل و برطرف کردن سفتی و خشکی را در آن‌ها.
- کاهش یا التیام دردهای رماتیسمی، سیاتیک و سایر دردهای مزمن.
- از بین بردن چربی های اضافی به علت کشش در اندام ها و ارگان های سطحی و داخلی.
- کاهش خستگی، استرس و تجدید قوا در بدن.
- کمک به هضم غذا و تقویت قدرت گوارشی، رفع نفخ و یبوست.
- تقویت عضلات و وریدها
منابع :
۱- نخستین گام در یوگا: دکتر عباس روحبخش
۲- هاتایوگا: ترجمه جلال موسوی نصب
۳- تمرین های عملی یوگا: مسعود مهدوی پور

گردآورنده: زهرا محققی- مربی یوگا